تهران - طرح پنج ساله شدن معاينه فني خودروها چند ماهي است كه دوستداران محيط زيست و طرفداران هواي پاك را نگران كرده اين در حالي است كه هنوز مشخص نيست اين طرح را چه كسي و با چه هدفي به مجلس برد.براساس اصل پنجاهم قانون اساسي 'در جمهوري اسلامي، حفاظت محيط زيست كه نسل امروز و نسلهاي بعد بايد در آن حيات اجتماعي رو به رشدي داشته باشند، وظيفه عمومي تلقي مي شود. از اين رو فعاليت هاي اقتصادي و غيرآن كه با آلودگي محيط زيست يا تخريب غير قابل جبران آن ملازمه پيدا كند، ممنوع است.

اما مثل اين است كه اين قانون مدتي است از ذهن قانونگذاران ما پاك شده است . نمونه آن هم تصويب پنج ساله شدن قانون معاينه فني خودروها است. قانوني كه پس از تصويب همه كارشناسان، متخصصان و دوستداران محيط زيست را بهت زده كرد.
چنان چه اين قانون پس از تصويب هم از سوي سازمان حفاظت محيط زيست و هم نيروي انتظامي مورد اعتراض قرار گرفت .
' رسول علي اشرفي پور ' مدير كل محيط زيست استان تهران در اين مورد گفت : هنوز مشخص نيست طرح پنج ساله شدن معاينه فني خودرو توسط چه كساني و با چه هدفي به مجلس برده شد زيرا ناجا كه اعلام كرده در بردن اين طرح به مجلس نقش نداشته و همچنين سازمان محيط زيست نيز مخالفت خود را با آن اعلام كرده است ، پس 'چه كسي اين كار را كرده، خدا مي داند'.
' علي اصغر يوسف نژاد ' نماينده مردم ساري و مياندورود در مجلس كه ازموافقان طرح پنج ساله شدن معاينه فني خودروها بوده است در زمان تصويب اين طرح نطق تند و آتشيني در صحن مجلس ارايه كرد كه اين نطق تاثير بسزايي در تصويب اين قانون داشت .
وي درمورد اين قانون گفت : مسئله معاينه فني خودرو تنها يكي از جنبه هاي آلودگي هوا در شهرهاست ولي بايد اين حقيقت را پذيرفت كه در كشور ما به ميزان كافي مراكز معاينه فني وجود ندارد و همين امر موجب مي شود تا شهروندان زمان زيادي را در صف هاي آن تلف كنند، به همين دليل و براي رفاه حال شهروندان در مجلس تصميم گرفتيم كه مدت معاينه فني را از دو سال به پنج سال تغيير كند .
اين نماينده مجلس افزود : معاينه فني در بسياري از كشورهاي پيشرفته بيش از پنج سال و حتي در برخي كشورها تا 10 سال اعتباردارد.
ولي بايد گفت كه بسياري از كارشناسان با نظراين نماينده مجلس در مورد افزايش مدت معاينه فني و دلايل آن موافق نيستند .
چنان چه مديركل محيط زيست استان تهران تصويب اين قانون را غيركارشناسي مي داند.
اشرفي پور گفت : اين مصوبه مجلس در واقع نقض قانون آلودگي هوا در سال 74 است كه در آن تاكيد شده است كه معاينه فني خودروها بايد هرساله انجام شود.
وي افزود : متاسفانه در كشور ما دستگاه محيط زيست از چرخ توسعه كشور عقب افتاده است و همين امر باعث عدم هماهنگي ميان استاندارد سازي خودروها با ضوابط روز زيست محيطي شده است .
مديركل محيط زيست استان تهران خاطرنشان كرد : آلودگي هوا يك معضل زيست محيطي است كه تمام كشور و به طور خاص تهران با آن دست به گريبان است از اين رو بايد تمام نهادها و سازمانها چه در بخش خصوصي و چه دولتي در رفع آلودگي هاي زيست محيطي اهتمام ورزند.
اشرفي پور ادامه داد: صنايعي همچون خودرو سازان از سال ها پيش برنامه هايي در جهت توسعه خود دارند در حالي كه نخستين قانون مقابله با آلودگي هواي ايران به سال 74 برمي گردد.از اين رو عقب افتادگي محيط زيست بايد با سرعت بيشتري جبران شود تا چرخ آن همپاي چرخ توسعه حركت كند.
مدير كل محيط زيست استان تهران افزود: برنامه طرح كاهش آلودگي هوا در تهران داراي كاستي هايي است كه از آن جمله مي توان به عدم انطباق با برنامه پنجم توسعه و اهرم هاي نظارتي و قانوني مبني بر تامين به موقع بودجه براي برنامه هاي آن اشاره كرد كه هم اكنون با برگزاري جلسات متعدد تا حدود زيادي اين نواقص برطرف شدند.
اشرفي پور خاطرنشان كرد : البته در زمينه اجراي طرح كاهش آلودگي هوا كارهاي خوبي از جمله حذف سرب ، رسيدن به استاندارد يورو 2 ، استفاده از كاتاليست درخودروها و خروج حدود23 هزار موتورسيكلت دو زمانه صورت گرفته است.
وي يادآور شد : رسيدن از استاندارد يورو 2 به يورو 5 هدف خوبي است اما حفظ شرايط استاندارد يورو 2 نيز مسئله مهمي است كه بايد مد نظر قرار گيرد.
اشرفي پور تاكيد كرد كه بهتر بود كه مجلس به جاي تغيير مدت زمان معاينه فني خودرو ها قانون افزايش كميت و كيفيت مراكز معاينه فني خودرو در كشور به خصوص در كلان شهرها را تصويب مي كرد .
وي گفت:پايين ترآوردن سن تردد خودروها در شهرهاي بزرگ به خصوص تهران نسبت به شهرهاي ديگر يكي از مهمترين راه ها براي داشتن هواي پاك است ولي همه ما مي دانيم كه با پنج ساله شدن معاينه فني خودروها ، سن تردد آنها در شهرها افزايش مي يابد كه اين امر هرچه بيشتر ما را از هواي پاك دور مي كند .
' صدرالدين عليپور' مديرعامل مراكز فني خودروهاي تهران نيز معاينه فني را موثرترين و اقتصادي ترين كار در كاهش آلودگي هوا دانست و گفت : معاينه فني حدود 50 سال است كه در كشورهاي پيشرفته انجام مي شود.
وي يادآور شد : در حال حاضر 600 خط معاينه فني در كل كشور وجود دارد . تا پيش از اقدامات صورت گرفته در مورد كاهش آلودگي هوا، سالانه 100 هزار خودرو به مراكز معاينه فني مراجعه مي كردند در حالي كه اكنون اين رقم به يك ميليون و100 خودرو در سال رسيده است.
به گفته وي فرهنگ سازي در زمينه مراجعه اختياري به مراكز معاينه فني با موفقيت همراه بوده به گونه اي كه در حال حاضر50 درصد مراجعات به مراكز معاينه فني اختياري است.
عليپور با انتقاد از عملكرد مجلس درموضوع پنج ساله شدن معاينه فني خودروها گفت: برخي از نمايندگان مجلس اذعان كرده اند كه زورشان به خودروسازها نمي رسد، اين در حالي است كه توليد كنندگان حتي گارانتي يك سال محصولات خود را هم متعهد نمي شوند.
عليپورخاطرنشان كرد : سالانه 7درصد ازتلفات جاني در كشورهاي اروپايي به دليل نقص فني خودروهاست درحالي كه اين آمار دركشورما بسياربالاتر است. از سوي ديگر سن فرسودگي خودروها در كشورهايي مانند استراليا و ژاپن پنج سال است اين درحالي است كه اين سن در كشور ما حدود25سال است.
وي به وجود كاتاليست ها در خودروها اشاره كرد و گفت: اين كاتاليست ها به طور طبيعي بعد از دو سال از رده خارج مي شوند زيرا كاتاليست بعد از فرسوده شدن 10 برابر حد معمول آلودگي ايجاد مي كنند در حالي كه كاتاليست هاي خودروهاي ما همچنان سال هاي سال كار مي كنند.
به گفته وي بر اساس بررسي يك گروه سوئدي كه به كشور ما سفر كرده بودند، معاينه فني خودروها موجب كاهش 23درصدي آلودگي هواي تهران مي شود .
به هر شكل همه سازمان ها و نهادها بر رسيدگي به وضعيت معاينه فني در كشور و نقش مهم آن در كاهش ميزان آلودگي هوا اذعان دارند. در واقع افزايش مراكز معاينه فني و بهبود كيفيت عملكرد اين مراكز آرزوي همه دست اندركاران است و شايد پنج ساله شدن معاينه فني خودرو ها از صف هاي طولاني اين مراكز بكاهد ولي نقش آن در كاهش ميزان آلودگي هوا كم رنگ است .